استاندارد EN 175 چیست؟ | تجهیزات حفاظت چشم و صورت در جوشکاری

مقدمه

جوشکاری یکی از فعالیت‌های پرخطر در محیط‌های صنعتی است که هم‌زمان می‌تواند چندین نوع خطر برای چشم، صورت و سر ایجاد کند.

کاربر هنگام جوشکاری ممکن است در معرض:

• تابش فرابنفش (UV)

• تابش مادون قرمز (IR)

• نور مرئی شدید

• جرقه

• ذرات داغ

• پاشش فلز مذاب

• حرارت

• ضربه‌های مکانیکی

قرار گیرد.

به همین دلیل استفاده از یک عینک ایمنی معمولی برای بسیاری از عملیات‌های جوشکاری کافی نیست.

EN 175 استانداردی مرتبط با تجهیزات حفاظت چشم و صورت مورد استفاده در فرایندهای جوشکاری و فرایندهای مرتبط است.

EN 175 چیست؟

EN 175 استاندارد اروپایی مربوط به تجهیزات حفاظت چشم و صورت در هنگام جوشکاری و فرایندهای مرتبط است.

این استاندارد به ویژگی‌های تجهیزات محافظی می‌پردازد که برای محافظت کاربر در برابر خطرات ایجادشده در فرایندهایی مانند جوشکاری، برش و عملیات مشابه طراحی شده‌اند.

هدف اصلی، ایجاد یک لایه حفاظتی در برابر خطراتی است که می‌توانند چشم و صورت کاربر را تهدید کنند.

چرا جوشکاری به حفاظت ویژه نیاز دارد؟

در جوشکاری، خطر تنها پرتاب یک ذره نیست.

قوس الکتریکی می‌تواند انرژی نوری بسیار زیادی ایجاد کند.

این انرژی می‌تواند شامل:

• UV

• نور مرئی

• IR

باشد.

علاوه بر آن، جرقه و فلز داغ نیز ممکن است با سرعت به اطراف پرتاب شوند.

بنابراین حفاظت چشم و صورت باید متناسب با مجموعه خطرات انتخاب شود.

مهم‌ترین خطرات جوشکاری

۱. اشعه فرابنفش

UV می‌تواند به چشم آسیب وارد کند.

مواجهه شدید ممکن است باعث التهاب قرنیه و درد شدید چشم شود.

۲. نور مرئی شدید

نور شدید قوس جوشکاری می‌تواند باعث خیرگی و آسیب به چشم شود.

فیلتر مناسب باید شدت نور عبوری را کاهش دهد.

۳. مادون قرمز

IR با تابش حرارتی ارتباط دارد و مواجهه زیاد می‌تواند برای چشم خطرناک باشد.

۴. جرقه و ذرات داغ

جرقه‌های جوشکاری می‌توانند باعث سوختگی پوست یا آسیب چشم شوند.

۵. فلز مذاب

در برخی فرایندها، قطرات فلز مذاب با دمای بالا تولید می‌شوند.

این خطر نیازمند حفاظت مناسب صورت و چشم است.

ماسک جوشکاری

ماسک یا کلاه جوشکاری یکی از تجهیزات اصلی حفاظت در این فعالیت‌ها است.

یک ماسک مناسب باید:

• صورت را پوشش دهد.

• حفاظت مناسب چشم را فراهم کند.

• در برابر خطرات مکانیکی مرتبط مقاومت داشته باشد.

• با فرایند جوشکاری سازگار باشد.

• امکان دید مناسب هنگام کار را فراهم کند.

تفاوت ماسک جوشکاری با عینک ایمنی

عینک ایمنی معمولی عمدتاً برای حفاظت چشم در برابر خطرات مشخص طراحی شده است.

اما ماسک جوشکاری سطح بسیار بیشتری از:

• چشم

• صورت

• بخشی از سر

را پوشش می‌دهد.

در بسیاری از عملیات‌های جوشکاری، ماسک مناسب بخش اصلی حفاظت است.

شیلد جوشکاری

شیلد جوشکاری می‌تواند به‌صورت دستی یا نصب‌شده روی سر باشد.

در انتخاب آن باید مواردی مانند:

• نوع جوشکاری

• میزان تابش

• خطر پاشش

• راحتی کاربر

• سازگاری با سایر PPE

بررسی شود.

فیلتر جوشکاری

یکی از مهم‌ترین اجزای ماسک جوشکاری، فیلتر است.

فیلتر باید میزان مناسب نور و تابش را متناسب با فرایند کاهش دهد.

انتخاب فیلتر به مواردی مانند:

• نوع فرایند

• شدت جریان

• شرایط کار

• نوع منبع

وابسته است.

چرا انتخاب فیلتر اهمیت دارد؟

اگر فیلتر بیش از حد روشن باشد، میزان تابش عبوری می‌تواند زیاد باشد.

اگر بیش از حد تیره باشد:

• دید کاربر کاهش پیدا می‌کند.

• تشخیص محل جوش دشوار می‌شود.

• احتمال برداشتن ماسک افزایش پیدا می‌کند.

بنابراین فیلتر باید متناسب با فرایند انتخاب شود.

جوشکاری با آمپرهای مختلف

شدت جریان جوشکاری یکی از عواملی است که می‌تواند بر انتخاب سطح فیلتر اثر بگذارد.

هرچه شرایط فرایند شدیدتر باشد، نیاز به حفاظت مناسب نیز بیشتر می‌شود.

بنابراین نمی‌توان یک فیلتر واحد را برای تمام انواع جوشکاری توصیه کرد.

انواع فرایندهای جوشکاری

در محیط‌های صنعتی ممکن است از فرایندهایی مانند:

• SMAW

• MIG/MAG

• TIG

• برش پلاسما

• اکسی‌گاز

• فرایندهای حرارتی دیگر

استفاده شود.

سطح و نوع خطر در هر فرایند می‌تواند متفاوت باشد.

جوشکاری TIG

جوشکاری TIG می‌تواند قوس بسیار روشن ایجاد کند.

در این فرایند انتخاب فیلتر مناسب اهمیت زیادی دارد، به‌خصوص در جریان‌های بالا.

جوشکاری MIG/MAG

در این فرایند علاوه بر تابش، احتمال ایجاد:

• جرقه

• پاشش

• ذرات داغ

وجود دارد.

بنابراین حفاظت چشم و صورت باید مجموعه خطرات را پوشش دهد.

جوشکاری الکترود دستی

در جوشکاری با الکترود نیز قوس، جرقه و پاشش ایجاد می‌شود.

ماسک مناسب باید حفاظت لازم در برابر تابش و خطرات مکانیکی را فراهم کند.

برش پلاسما

برش پلاسما می‌تواند:

• تابش شدید

• حرارت بالا

• ذرات داغ

• فلز مذاب

ایجاد کند.

بنابراین انتخاب PPE باید بر اساس ارزیابی خطر انجام شود.

عینک ایمنی زیر ماسک

در برخی فعالیت‌ها استفاده از عینک ایمنی در کنار ماسک جوشکاری می‌تواند حفاظت بیشتری ایجاد کند.

این موضوع به نوع خطر و دستورالعمل محل کار بستگی دارد.

محافظ صورت

ماسک جوشکاری می‌تواند بخش زیادی از صورت را پوشش دهد، اما برای برخی عملیات‌های جانبی ممکن است حفاظت تکمیلی لازم باشد.

برای مثال هنگام:

• سنگ‌زنی

• تمیزکاری جوش

• برش

• حذف سرباره

خطر پرتاب ذرات ممکن است متفاوت باشد.

اشتباه مهم: استفاده از ماسک جوشکاری هنگام سنگ‌زنی

ماسک جوشکاری برای همه عملیات‌های کارگاهی طراحی نشده است.

هنگام سنگ‌زنی، خطر اصلی می‌تواند پرتاب ذرات با سرعت بالا باشد.

بنابراین باید از حفاظت چشم و صورت مناسب سنگ‌زنی نیز استفاده شود.

ماسک اتوماتیک جوشکاری

ماسک‌های اتوماتیک یا Auto-Darkening می‌توانند در شرایط مختلف تیرگی فیلتر را تغییر دهند.

این تجهیزات می‌توانند راحتی کاربر را افزایش دهند، اما همچنان باید:

• مشخصات فنی

• سطح تیرگی

• زمان واکنش

• وضعیت باتری

• سلامت فیلتر

بررسی شود.

بازرسی ماسک جوشکاری

قبل از شروع کار:

• بدنه را بررسی کنید.

• شیشه یا فیلتر را بررسی کنید.

• ترک یا شکستگی وجود نداشته باشد.

• سیستم نگهدارنده سالم باشد.

• فیلتر آسیب ندیده باشد.

• دید کاربر مناسب باشد.

• در مدل اتوماتیک، سیستم تغذیه و عملکرد فیلتر بررسی شود.

تعویض فیلتر

فیلتر آسیب‌دیده نباید مورد استفاده قرار گیرد.

خط‌وخش شدید، ترک یا تغییرات غیرعادی می‌توانند دید کاربر را کاهش دهند و عملکرد تجهیز را تحت تأثیر قرار دهند.

نگهداری تجهیزات جوشکاری

ماسک باید در شرایط مناسب نگهداری شود و از:

• ضربه

• حرارت غیرضروری

• مواد شیمیایی

• آلودگی شدید

محافظت شود.

سازگاری با سایر PPE

ماسک جوشکاری باید با سایر تجهیزات مانند:

• لباس کار

• دستکش جوشکاری

• کلاه ایمنی

• محافظ تنفسی

• محافظ شنوایی

سازگار باشد.

حفاظت تنفسی را فراموش نکنیم

جوشکاری فقط برای چشم خطرناک نیست.

دود و بخارات جوشکاری ممکن است حاوی مواد زیان‌آور باشند.

بنابراین بسته به نوع فلز و فرایند، کنترل‌های مهندسی و در صورت نیاز حفاظت تنفسی نیز باید بررسی شود.

ماسک جوشکاری جایگزین ماسک تنفسی نیست.

تهویه در جوشکاری

یکی از مهم‌ترین کنترل‌ها، تهویه مناسب و مکش موضعی دود است.

تا حد امکان باید آلاینده‌ها در نزدیک‌ترین نقطه به محل تولید جمع‌آوری شوند.

PPE نباید جایگزین تهویه مناسب شود.

خطر برق

جوشکاری با تجهیزات الکتریکی می‌تواند خطر برق‌گرفتگی نیز ایجاد کند.

بنابراین:

• کابل‌ها

• اتصالات

• دستگاه

• محیط کار

• سیستم اتصال زمین

باید بررسی شوند.

خطر آتش‌سوزی

جرقه‌های جوشکاری می‌توانند مواد قابل اشتعال اطراف را مشتعل کنند.

قبل از شروع کار باید:

• مواد قابل اشتعال حذف شوند.

• محیط بررسی شود.

• تجهیزات اطفای حریق آماده باشند.

• مجوز کار گرم در صورت نیاز صادر شود.

چک‌لیست PPE جوشکاری

• ماسک مناسب انتخاب شده است.

• فیلتر مناسب فرایند انتخاب شده است.

• فیلتر سالم است.

• بدنه ماسک سالم است.

• شیلد به‌درستی تنظیم شده است.

• دستکش مناسب استفاده می‌شود.

• لباس مقاوم مناسب وجود دارد.

• کفش ایمنی مناسب است.

• حفاظت تنفسی در صورت نیاز تأمین شده است.

• تهویه مناسب وجود دارد.

• خطر آتش‌سوزی کنترل شده است.

• تجهیزات قبل از شروع کار بازرسی شده‌اند.

پرسش‌های متداول

آیا EN 175 همان استاندارد فیلتر جوشکاری است؟

EN 175 بیشتر به تجهیزات حفاظت چشم و صورت مورد استفاده در جوشکاری و فرایندهای مرتبط مربوط است. الزامات فیلترها و شماره تیرگی آنها در استانداردهای تخصصی مرتبط نیز بررسی می‌شوند.

آیا یک ماسک برای همه انواع جوشکاری مناسب است؟

خیر. نوع فرایند و شرایط کاری باید در انتخاب فیلتر و تجهیز در نظر گرفته شود.

آیا ماسک جوشکاری برای سنگ‌زنی مناسب است؟

نباید به‌صورت خودکار چنین فرضی کرد. خطر سنگ‌زنی متفاوت است و حفاظت مناسب در برابر پرتاب ذرات باید بررسی شود.

آیا ماسک جوشکاری جایگزین حفاظت تنفسی است؟

خیر. ماسک جوشکاری برای حفاظت چشم و صورت است و حفاظت تنفسی موضوع جداگانه‌ای است.

جمع‌بندی

جوشکاری مجموعه‌ای از خطرات نوری، حرارتی و مکانیکی ایجاد می‌کند و به همین دلیل انتخاب تجهیزات حفاظت چشم و صورت باید با دقت انجام شود.

EN 175 در این زمینه استاندارد مهمی برای تجهیزات حفاظت مورد استفاده در جوشکاری و فرایندهای مرتبط است.

اما انتخاب PPE نباید فقط بر اساس نام استاندارد انجام شود. نوع جوشکاری، شدت فرایند، میزان تابش، احتمال پاشش و سایر خطرات باید ابتدا شناسایی شوند.

در کنار حفاظت چشم و صورت، کنترل دود و بخارات، حفاظت دست و بدن، کنترل خطر برق و پیشگیری از آتش‌سوزی نیز باید در برنامه ایمنی جوشکاری قرار گیرند.