لباس ضدحریق (FR): فناوری، استاندارد و نحوه انتخاب در صنایع پرخطر
لباس ضدحریق (FR): فناوری، استاندارد و نحوه انتخاب در صنایع پرخطر
مقدمه: ثانیههایی که تفاوت بین سوختگی و نجات را رقم میزنند
در محیطهایی که خطر شعله، جرقه، یا حرارت بالا وجود دارد، لباس معمولی نهتنها محافظ نیست، بلکه خود منبع سوخت میشود.
لباس ضدحریق (Flame Resistant – FR) بهگونهای طراحی شده است که در برابر آتش مقاومت کند و پس از تماس با شعله خاموش شود.
در صنایع جوشکاری، پالایشگاهها و پتروشیمیها، این نوع پوشش الزام قانونی طبق استانداردهای HSE و ISO 11612 است.
فصل اول: مفهوم لباس ضدحریق
لباس ضدحریق از الیاف خاصی ساخته میشود که یا ذاتاً مقاوم به حرارت هستند (Inherent FR)
یا پس از فرآیند شیمیایی مقاومسازی تولید شدهاند (Treated FR).
| نوع الیاف | ویژگی | مثال |
| ذاتی (Inherent) | خاصیت نسوز دائمی | نومکس (Nomex)، آرامید (Aramid) |
| فرآیندشده (Treated) | مقاومسازی پس از تولید | کتان پروبان (Proban Cotton) |
فصل دوم: ساختار فنی لباس ضدحریق
| بخش | توضیح | مشخصات فنی |
| الیاف اصلی | مقاوم در برابر حرارت | Nomex، Proban، Kevlar |
| آستر داخلی | تهویه و کاهش تعریق | پنبه ضد آتش |
| دوخت و نخ | مقاوم به دمای بالا | نخ آرامید یا Nomex Thread |
| زیپ و دکمهها | ضد جرقه و نسوز | فلز ضدجرقه یا Velcro |
| نوار شبرنگ | مقاوم به حرارت و دید در شب | مطابق EN 20471 |
فصل سوم: استانداردهای بینالمللی لباس ضدحریق
| استاندارد | کشور | ویژگیها |
| EN ISO 11612:2015 | اروپا | محافظت در برابر شعله و گرمای تماسی |
| NFPA 2112 | آمریکا | الزامات عملکرد لباس FR |
| ISO 14116 | بینالمللی | مقاومت در برابر آتش موقت |
| ASTM F1506 | آمریکا | لباسهای FR برای برقکاران |
فصل چهارم: طبقهبندی خطر حرارتی
بر اساس استاندارد NFPA 70E، لباس FR باید بر اساس مقدار انرژی حرارتی (cal/cm²) انتخاب شود:
| سطح خطر | انرژی گرمایی | نوع لباس توصیهشده |
| 4–8 cal/cm² | CAT 1 | پیراهن و شلوار Proban |
| 8–25 cal/cm² | CAT 2 | لباس دوجداره FR |
| 25–40 cal/cm² | CAT 3 | لباس Nomex چندلایه |
| >40 cal/cm² | CAT 4 | لباس کامل با هود و دستکش FR |
فصل پنجم: فناوریهای نسوزسازی
| فناوری | توضیح | کاربرد |
| Nomex | الیاف آرامید ذاتی مقاوم تا 400°C | صنایع نفت و گاز |
| Proban | فرآیند شیمیایی روی پنبه برای مقاومت موقت | صنایع سبکتر |
| Kevlar | آرامید با استحکام کششی بالا | لباس آتشنشانان |
| Modacrylic | ترکیبی سبک و ضدحرارت | کارهای طولانیمدت |
فصل ششم: ویژگیهای کلیدی لباس ضدحریق خوب
مقاومت حرارتی تا حداقل ۲۶۰ درجه سانتیگراد
خودخاموششونده در کمتر از ۲ ثانیه
عدم چسبندگی به پوست پس از شعله
دوخت مقاوم در برابر سوختگی و پارگی
دارای نوار شبنما نسوز برای دید در شب
فصل هفتم: نکات انتخاب لباس ضدحریق
1 نوع خطر: تماس مستقیم با شعله یا فقط پاشش جرقه
2 مدت تماس: کار مداوم یا مقطعی
3 شرایط آبوهوایی: گرم، مرطوب یا خشک
4 استاندارد ایمنی: NFPA 2112 یا EN 11612
5 راحتی و تهویه: الیاف طبیعی برای مناطق گرمسیری
فصل هشتم: نگهداری و شستوشو
| مورد | توضیح | تناوب |
| شستوشو با آب سرد | بدون سفیدکننده یا نرمکننده | هفتگی |
| خشککردن در سایه | جلوگیری از آسیب الیاف | دائم |
| اتوکشی | فقط در دمای پایین | موردی |
| بررسی دوخت و پارگی | مخصوصاً در آرنج و زانو | ماهانه |
❗ توجه: هرگز از مواد نفتی یا بنزین برای پاککردن لکه استفاده نکنید — موجب اشتعالپذیری مجدد پارچه میشود.
فصل نهم: برندهای معتبر لباس ضدحریق
| برند | کشور | ویژگی خاص |
| DuPont | آمریکا | تولیدکننده Nomex و Kevlar |
| Portwest | ایرلند | لباسهای ضدحریق چندلایه |
| Bulwark | آمریکا | دارای استاندارد NFPA 2112 |
جمعبندی – لباس ضدحریق، مرز بین ایمنی و فاجعه
لباس ضدحریق جان انسان را در ثانیههای بحرانی نجات میدهد.
پوشیدن آن فقط برای انطباق با قانون نیست؛ بلکه احترام به زندگی است.
«آتش را نمیتوان رام کرد، اما میتوان در برابرش آماده بود.»
در فروشگاه ما انواع لباس ضدحریق صنعتی با گواهی EN ISO 11612 و NFPA 2112 موجود است:
مدلهای Nomex، Proban و Kevlar
مناسب صنایع جوشکاری، نفت و گاز
